Lịch Âm Việt
Âm lịch Việt Nam khác âm lịch Trung Quốc thế nào?
· 4 phút đọc
Âm lịch Việt Nam và âm lịch Trung Quốc dùng cùng một quy tắc tính, chỉ khác một điều: Việt Nam tính theo giờ Hà Nội (UTC+7), Trung Quốc tính theo giờ Bắc Kinh (UTC+8). Một giờ chênh lệch đó đủ làm mùng 1 của một số tháng lệch nhau một ngày, và hiếm hơn, làm lệch cả tháng nhuận, như Tết năm 1985 hai nước cách nhau tròn một tháng.
Cùng quy tắc tính
Lịch âm dương mà cả hai nước dùng hiện nay dựa trên thiên văn:
- Ngày đầu tháng (mùng 1) là ngày có thời điểm trăng mới (sóc).
- Tháng 11 âm lịch luôn chứa ngày Đông chí.
- Năm nào có 13 tháng thì tháng đầu tiên không chứa trung khí là tháng nhuận (xem thêm bài 24 tiết khí).
Mọi thứ đều xoay quanh câu hỏi “thời điểm trăng mới rơi vào ngày nào”. Mà “ngày nào” phụ thuộc vào đồng hồ của nơi bạn đứng.
Một giờ chênh lệch làm lệch cả ngày
Giả sử trăng mới xảy ra lúc 23 giờ 30 phút giờ Hà Nội ngày 1/2. Ở Bắc Kinh lúc đó đã là 0 giờ 30 phút ngày 2/2. Kết quả:
- Lịch Việt Nam: mùng 1 là ngày 1/2.
- Lịch Trung Quốc: mùng 1 là ngày 2/2.
Chuyện này chỉ xảy ra khi trăng mới rơi vào khoảng 23 giờ đến nửa đêm giờ Việt Nam, nên không thường xuyên, nhưng mỗi thập kỷ vẫn có vài lần.
Ví dụ Tết lệch nhau
Tính bằng thư viện lịch âm của trang này, lần lượt theo UTC+7 và UTC+8:
| Năm | Tết Việt Nam | Tết Trung Quốc |
|---|---|---|
| 1968 | 29/1/1968 | 30/1/1968 |
| 1985 | 21/1/1985 | 20/2/1985 |
| 2007 | 17/2/2007 | 18/2/2007 |
| 2030 | 2/2/2030 | 3/2/2030 |
Năm 1968 là năm đầu tiên miền Bắc dùng lịch tính theo giờ UTC+7, nên Tết Mậu Thân ở miền Bắc sớm hơn một ngày so với nơi vẫn dùng lịch cũ.
Lần lệch gần nhất sắp tới là Tết Canh Tuất 2030: Việt Nam đón Tết ngày 2/2/2030, Trung Quốc ngày 3/2/2030.
Không chỉ Tết, mùng 1 các tháng khác cũng có lúc lệch. Ví dụ ngày 14/12/2020 là mùng 1 tháng 11 theo lịch Việt Nam, nhưng vẫn là ngày 30 tháng 10 theo lịch Trung Quốc.
Năm 1985: lệch cả một tháng
Đây là ví dụ hay được nhắc nhất. Cuối năm 1984, một lần trăng mới rơi đúng vào khoảng giờ “nhạy cảm” nói trên, làm hai lịch đếm tháng khác nhau, và tháng nhuận bị đặt ở hai chỗ:
| Ngày dương | Lịch Việt Nam | Lịch Trung Quốc |
|---|---|---|
| 23/11/1984 | Mùng 1 tháng 11 | Mùng 1 tháng 10 nhuận |
| 22/12/1984 | Mùng 1 tháng 12 | Mùng 1 tháng 11 |
| 21/1/1985 | Mùng 1 Tết Ất Sửu | Mùng 1 tháng 12 |
| 20/2/1985 | Mùng 1 tháng 2 | Mùng 1 Tết Ất Sửu |
| 21/3/1985 | Mùng 1 tháng 2 nhuận | Mùng 1 tháng 2 |
Trung Quốc có tháng 10 nhuận năm 1984, còn Việt Nam có tháng 2 nhuận năm 1985. Đến tháng 3 năm 1985 hai lịch lại trùng tháng, nhưng Tết thì đã cách nhau tròn một tháng.
Hệ quả thực tế: ai sinh từ 21/1 đến 19/2/1985 thì theo lịch Việt Nam đã sang năm Ất Sửu, còn theo lịch Trung Quốc vẫn là năm Giáp Tý. Nếu bạn xem tuổi hay lá số theo sách Trung Quốc, đây là chỗ dễ nhầm.
Ngày nào thì không bao giờ lệch
- Can Chi của ngày chạy theo vòng 60 ngày liên tục, không phụ thuộc tháng, nên một ngày dương cụ thể có cùng Can Chi ở cả hai nước. Ví dụ 17/10/2026 là ngày Giáp Tý ở cả hai.
- Tiết khí có thể lệch một ngày nếu thời điểm chuyển tiết rơi gần nửa đêm, nhưng hiếm.
- Can Chi của năm chỉ khác trong khoảng thời gian Tết lệch nhau.
Lịch Âm Việt tính theo giờ Việt Nam
Ứng dụng Lịch Âm Việt và các trang lịch trên website này đều tính theo UTC+7, đúng như lịch chính thức của Việt Nam. Ngày Tết năm 2026 là 17/2/2026 (Bính Ngọ), năm 2027 là 6/2/2027 (Đinh Mùi).
Bạn có thể tra bất kỳ ngày nào ở trang đổi ngày âm dương, hoặc xem cả năm ở trang lịch âm năm 2027.
Nếu bạn dùng một ứng dụng lịch nước ngoài có “lịch âm Trung Quốc” để nhắc ngày giỗ, đa số năm sẽ khớp, nhưng thỉnh thoảng sẽ lệch một ngày, và hiếm hơn là lệch một tháng. Với ngày giỗ, nên dùng lịch tính theo giờ Việt Nam. Cách đặt nhắc xem ở bài nhắc ngày giỗ âm lịch hằng năm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Tết Việt Nam có năm khác Tết Trung Quốc?
Hai nước tính lịch theo cùng một quy tắc thiên văn nhưng theo giờ địa phương khác nhau: Việt Nam UTC+7, Trung Quốc UTC+8. Khi trăng mới rơi vào khoảng giữa 23 giờ và nửa đêm giờ Việt Nam, mùng 1 ở hai nước lệch nhau một ngày.
Năm 1985 Tết Việt Nam và Trung Quốc lệch nhau bao nhiêu?
Lệch cả một tháng: Tết Việt Nam là 21/1/1985, Tết Trung Quốc là 20/2/1985, vì hai lịch xếp tháng nhuận ở hai chỗ khác nhau.
Năm tới nào Tết hai nước lại khác ngày?
Năm 2030: Tết Việt Nam là 2/2/2030, Tết Trung Quốc là 3/2/2030, theo tính toán của thư viện lịch trên trang này.
Ứng dụng Lịch Âm Việt tính theo múi giờ nào?
Theo giờ Việt Nam (UTC+7), giống lịch chính thức của Việt Nam.
lichamviet.com
