Nguồn gốc: từ Hiến chương các nhà giáo
Mốc 20/11 bắt nguồn từ phong trào công đoàn giáo dục quốc tế. Tổ chức Quốc tế các nhà giáo (FISE) ra đời năm 1946 tại Paris. Năm 1949, tại hội nghị của FISE ở Vácsava (Ba Lan), bản Hiến chương các nhà giáo gồm 15 chương được soạn thảo, đề cao quyền lợi và vai trò của người thầy.
Công đoàn Giáo dục Việt Nam được thành lập ngày 22/7/1951 và sau đó gia nhập FISE. Tại hội nghị của FISE ở Vácsava từ ngày 26 đến 30/8/1957, với đại biểu của 57 nước, ngày 20/11 được chọn làm Ngày Quốc tế Hiến chương các nhà giáo.
Ngày 20/11/1958, ngày "Quốc tế Hiến chương các nhà giáo" lần đầu được tổ chức trên toàn miền Bắc, sau đó lan ra cả các vùng giải phóng ở miền Nam. Sau khi đất nước thống nhất, ngày này được kỷ niệm rộng rãi trong cả nước và dần trở thành ngày truyền thống của ngành giáo dục.
Chính thức thành Ngày Nhà giáo Việt Nam năm 1982
Theo đề nghị của ngành giáo dục, ngày 28/9/1982 Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Quyết định số 167-HĐBT, lấy ngày 20/11 hằng năm làm Ngày Nhà giáo Việt Nam.
Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam đầu tiên được tổ chức trọng thể trên cả nước vào ngày 20/11/1982. Từ đó, ngày này không còn chỉ là ngày kỷ niệm một văn kiện quốc tế mà trở thành ngày của riêng những người làm nghề dạy học ở Việt Nam.
Ý nghĩa
Ngày Nhà giáo Việt Nam là dịp để học sinh, sinh viên bày tỏ lòng biết ơn với thầy cô, tiếp nối truyền thống "tôn sư trọng đạo" của người Việt.
Đây cũng là dịp để xã hội ghi nhận công sức của những người đã gắn bó với sự nghiệp giáo dục, từ giáo viên mầm non, phổ thông đến giảng viên đại học và cán bộ quản lý giáo dục.
Ngày 20/11 được kỷ niệm thế nào?
Các trường thường tổ chức lễ kỷ niệm, văn nghệ, thi báo tường, hội giảng và khen thưởng giáo viên. Nhiều lớp học tổ chức chương trình nhỏ để chúc mừng thầy cô chủ nhiệm.
Học sinh và cựu học sinh thường tặng hoa, thiệp tự làm, viết lời cảm ơn hoặc về thăm thầy cô cũ. Món quà được trân trọng nhất thường là sự tiến bộ và lời cảm ơn chân thành, không phải giá trị vật chất.