Cách tính ngày giỗ, giỗ đầu và giỗ hết theo âm lịch

Ngày giỗ là ngày người thân mất, tính theo âm lịch, và được nhắc lại mỗi năm vào đúng ngày âm đó. Giỗ đầu là tròn một năm, giỗ hết là tròn hai năm; sau đó là giỗ thường hằng năm. Phần dưới giải thích từng mốc, kèm ví dụ ngày dương cụ thể đã tính sẵn.

Bài này nói về phong tục chung. Mỗi vùng, mỗi dòng họ có thể khác đôi chút, nên khi có điều chưa chắc, hãy hỏi người lớn trong họ.

Ngày giỗ là ngày nào

Ngày giỗ lấy theo ngày mất âm lịch, không phải ngày an táng. Nếu chỉ nhớ ngày dương, bạn đổi sang ngày âm ở trang đổi ngày âm dương.

Nhiều nhà làm hai phần:

Tiên thường: chiều hôm trước ngày giỗ, cúng mời tổ tiên và người đã khuất về dự.
Chính kỵ: đúng ngày giỗ, làm cỗ, con cháu tụ họp.

Vì vậy khi đặt nhắc, nên nhắc sớm hơn ngày chính ít nhất một ngày.

Các mốc sau khi mất

Theo thứ tự thời gian, các lễ thường gặp là:

Lễ 49 ngày (chung thất).
Lễ 100 ngày (tốt khốc).
Giỗ đầu (tiểu tường): tròn 1 năm.
Giỗ hết (đại tường): tròn 2 năm.
Ở một số nơi có thêm lễ trừ phục (đàm tế) sau khoảng 27 tháng, đánh dấu hết tang.
Từ đó trở đi là giỗ thường (cát kỵ) hằng năm.

Lễ 49 ngày và 100 ngày đếm theo số ngày, còn giỗ đầu, giỗ hết, giỗ thường đếm theo ngày âm lịch.

Ví dụ cụ thể

Giả sử một người mất ngày 19/10/2026 dương lịch, tức 10 tháng 9 năm Bính Ngọ.

Mốc	Ngày âm	Ngày dương
Ngày mất	10/9 Bính Ngọ	19/10/2026
Giỗ đầu	10/9 Đinh Mùi	9/10/2027
Giỗ hết	10/9 Mậu Thân	27/10/2028
Giỗ thường đầu tiên	10/9 Kỷ Dậu	17/10/2029

Với lễ 49 ngày và 100 ngày, cách đếm phổ biến là tính cả ngày mất là ngày thứ nhất. Theo cách đó, ngày thứ 49 là 6/12/2026 và ngày thứ 100 là 26/1/2027. Có nơi đếm khác một ngày, nên hãy thống nhất với gia đình trước.

Ngày dương được tính bằng thư viện lịch âm của trang này, theo múi giờ Việt Nam. Bạn có thể kiểm tra lại ở trang từng ngày, ví dụ ngày 9/10/2027.

Những trường hợp hay thắc mắc

Mất vào ban đêm

Theo cách chia 12 giờ cổ, một ngày bắt đầu từ giờ Tý, tức 23 giờ hôm trước. Vì vậy nhiều nơi tính người mất sau 23 giờ là đã sang ngày hôm sau. Nhưng cũng có nhà tính theo ngày trên giấy chứng tử. Đây là chuyện của từng gia đình, nên chọn một cách và ghi lại rõ cho con cháu.

Mất vào ngày 30 mà năm sau tháng đó chỉ có 29 ngày

Tháng âm lịch có tháng đủ (30 ngày) và tháng thiếu (29 ngày), năm nào cũng thay đổi. Ví dụ năm Đinh Mùi 2027, tháng 2 âm có 30 ngày nhưng tháng 3 chỉ có 29 ngày. Nếu người thân mất ngày 30 mà năm nay tháng đó thiếu, phần đông các gia đình làm giỗ vào ngày cuối tháng, tức ngày 29.

Muốn biết tháng âm năm nào đủ hay thiếu, xem trang lịch âm năm 2027 hoặc màn hình chi tiết ngày trong ứng dụng (dòng “Tháng 9 (đủ)”).

Mất vào tháng nhuận

Có năm âm lịch có 13 tháng, tháng thêm vào gọi là tháng nhuận. Năm 2025 có tháng 6 nhuận, năm 2028 có tháng 5 nhuận. Nếu người thân mất trong tháng nhuận, các năm sau không có tháng nhuận đó, nên phong tục phổ biến là làm giỗ vào tháng chính cùng số (ví dụ mất trong tháng 5 nhuận thì giỗ vào tháng 5). Ngược lại, người mất vào tháng thường mà năm đó có tháng nhuận trùng số, phần đông vẫn giỗ ở tháng thường. Cách làm có khác theo vùng, nên hỏi trong họ.

Giỗ rơi vào cuối năm

Giỗ tháng 11, tháng Chạp âm lịch thường rơi sang tháng 12 hoặc tháng 1, tháng 2 dương lịch năm sau. Ví dụ 23 tháng Chạp năm Bính Ngọ là ngày 30/1/2027. Nhiều người bị lỡ chính vì tìm nhầm năm dương.

Ghi lại để không quên

Cách chắc nhất là nhập ngày giỗ vào ứng dụng lịch có lặp theo âm lịch. Với Lịch Âm Việt, bạn chọn Ngày giỗ, nhập ngày âm một lần, sự kiện tự lặp lại mỗi năm và nhắc trước theo mốc bạn chọn (trước 1 ngày, 3 ngày hay 1 tuần). Hướng dẫn từng bước ở bài nhắc ngày giỗ âm lịch hằng năm.

Giỗ đầu và giỗ hết thường làm lớn hơn giỗ thường, cần báo họ hàng sớm, nên chọn mốc nhắc Trước 1 tuần. Nếu năm giỗ rơi vào tháng nhuận hay tháng thiếu như các trường hợp trên, bạn kiểm tra lại ngày trên lịch trước khi báo cả họ.

Câu hỏi thường gặp

Ngày giỗ tính theo ngày mất hay ngày chôn cất?

Theo ngày mất, tính bằng âm lịch. Ngày an táng không dùng để tính giỗ.

Giỗ đầu là bao lâu sau ngày mất?

Giỗ đầu (tiểu tường) làm vào đúng ngày mất âm lịch tròn một năm sau. Ví dụ mất ngày 10/9 năm Bính Ngọ thì giỗ đầu là 10/9 năm Đinh Mùi, tức 9/10/2027.

Giỗ hết là năm thứ mấy?

Giỗ hết (đại tường) thường làm vào ngày mất tròn hai năm. Có nơi làm thêm lễ trừ phục sau khoảng 27 tháng rồi mới chuyển sang giỗ thường.

Người mất vào ban đêm thì tính ngày nào?

Theo cách tính giờ cổ, ngày mới bắt đầu từ giờ Tý (23 giờ). Nhiều nơi tính người mất sau 23 giờ là sang ngày hôm sau, nhưng tục lệ mỗi vùng có khác, nên hỏi các cụ trong họ.