Tết Hàn Thực mùng 3 tháng 3 âm lịch là dịp nhiều gia đình làm bánh trôi, bánh chay để cúng gia tiên.
Ý nghĩa và nguồn gốc
"Hàn thực" nghĩa là ăn đồ lạnh. Tết này có nguồn gốc từ Trung Hoa, gắn với tích truyện thường được kể về Giới Tử Thôi, một người trung nghĩa bị chết cháy trong rừng; để tưởng nhớ, người ta kiêng đốt lửa nấu ăn và chỉ ăn đồ nguội trong vài ngày.
Khi vào Việt Nam, tục kiêng lửa gần như không còn. Ngày này trở thành dịp làm bánh trôi, bánh chay dâng lên gia tiên, nhớ về cội nguồn.
Bánh trôi, bánh chay
Bánh trôi là viên bột nếp nhỏ, nhân đường phên (đường thẻ), luộc chín thì nổi lên. Bánh chay to hơn, nhân đỗ xanh, ăn cùng nước đường gừng, rắc vừng.
Nhiều gia đình vẫn tự nặn bánh, cả nhà cùng làm. Ở thành phố, bánh bán sẵn ngoài chợ vào dịp này cũng rất phổ biến.
Tết Hàn Thực được giữ nhiều hơn ở miền Bắc. Ở miền Trung và miền Nam, nhiều gia đình không làm lễ riêng cho ngày này.
Mâm cúng
Mâm cúng thường đơn giản: vài đĩa bánh trôi, bánh chay, hương, hoa, nước. Có nhà cúng thêm mâm cỗ mặn.
Không có quy định số lượng bánh. Một số người bày số lẻ theo quan niệm riêng, nhưng đó là tập quán của từng nhà.
Tết Hàn Thực các năm
| Năm | Dương lịch | Thứ | Năm âm lịch |
|---|---|---|---|
| 2024 | 11/04/2024 | Thứ Năm | Giáp Thìn |
| 2025 | 31/03/2025 | Thứ Hai | Ất Tỵ |
| 2026 | 19/04/2026 | Chủ nhật | Bính Ngọ |
| 2027 | 09/04/2027 | Thứ Sáu | Đinh Mùi |
| 2028 | 28/03/2028 | Thứ Ba | Mậu Thân |
lichamviet.com