Lịch Âm Việt EN Dùng bản Web

Tết Hàn Thực là ngày gì?

Mùng 3 tháng 3 âm lịch là Tết Hàn Thực, người Việt quen gọi là Tết bánh trôi bánh chay. Vào ngày này nhiều gia đình, nhất là ở miền Bắc, làm bánh trôi, bánh chay dâng lên tổ tiên.

Ngày 3 tháng 3 âm lịch Không phải ngày nghỉ

Không phải ngày nghỉ. Tết Hàn Thực không có trong danh sách ngày nghỉ lễ hưởng lương tại Điều 112 Bộ luật Lao động 2019.

Tích Giới Tử Thôi

"Hàn thực" nghĩa là ăn đồ lạnh. Tích truyện thường được kể bắt nguồn từ thời Xuân Thu ở Trung Hoa: Giới Tử Thôi theo phò công tử Trùng Nhĩ (sau là Tấn Văn Công) suốt 19 năm lưu vong, có lần cắt cả thịt đùi mình nấu cho chủ ăn.

Khi lên ngôi, Tấn Văn Công quên ban thưởng; Giới Tử Thôi đưa mẹ vào núi ở ẩn. Vua cho đốt rừng để ép ông ra, nhưng hai mẹ con chết cháy. Hối hận, vua cấm đốt lửa nấu ăn ba ngày, từ đó có tục ăn đồ nguội.

Người Việt đã "Việt hóa" ngày lễ

Ở Việt Nam, tục kiêng lửa hầu như không được giữ. Ngày mùng 3 tháng 3 trở thành dịp làm bánh trôi, bánh chay để cúng tổ tiên, lễ Phật, có nơi cúng cả thành hoàng làng, và cả nhà quây quần nặn bánh.

Một số nhà nghiên cứu, như ông Hoàng Triệu Hải được VOV dẫn lời, cho rằng tích Giới Tử Thôi không thật khớp với ngày 3/3 và có thể là lớp nghĩa gắn vào về sau; theo ông, ngày này gắn với lúc chuyển mùa từ xuân sang hạ, quanh tiết Thanh minh, và "ăn lạnh" là mong một mùa hè dịu mát. Đây là một quan điểm, chưa phải kết luận chung.

Bánh trôi, bánh chay và những lớp nghĩa

Bánh trôi là viên bột nếp nhỏ, nhân đường đỏ, luộc chín thì nổi lên, rắc vừng. Bánh chay to và dẹt hơn, nhân đỗ xanh, ăn trong bát với nước đường gừng.

Dân gian gán cho hai loại bánh nhiều ý nghĩa: hình tròn tượng trưng cho sự đủ đầy; bánh trôi – bánh chay ứng với âm – dương; có cách kể còn liên hệ với truyền thuyết trăm trứng, bánh trôi là 50 người con theo mẹ Âu Cơ lên núi, bánh chay là 50 người con theo cha Lạc Long Quân xuống biển. Đó là cách diễn giải dân gian, không phải ghi chép lịch sử.

Khác biệt vùng miền

Tết Hàn Thực là nếp quen ở nhiều tỉnh miền Bắc: gia đình nặn bánh hoặc mua bánh, thắp hương như một nghi thức không thể thiếu. Ở miền Nam, ngày này trầm lắng hơn, chỉ một số gia đình còn giữ; một phần vì sự chuyển mùa ở phương Nam không rõ rệt như miền Bắc.

Nguồn tham khảo

  1. Tết Hàn thực - nét đẹp truyền thống của người Việt Nam · TTXVN / VietnamPlus
  2. Vì sao người Việt ăn đồ lạnh, làm bánh trôi trong Tết Hàn thực? · Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV)
Miễn phí

Không bỏ lỡ ngày lễ nào: tải Lịch Âm Việt

  • Lịch âm dương, ngày tốt xấu, giờ hoàng đạo mỗi ngày
  • Nhắc ngày giỗ, rằm, mùng 1, sinh nhật âm lịch hằng năm
  • Thẻ giá vàng, tỷ giá ngay cạnh lịch (gói Premium)
  • Android, iPhone, Mac, Windows, Linux và web
Mã QR tải Lịch Âm Việt

Câu hỏi thường gặp

Tết Hàn Thực là ngày mấy âm lịch?

Là ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch hằng năm.

Tết Hàn Thực có phải kiêng đốt lửa nấu ăn không?

Ở Việt Nam hầu như không ai kiêng. Ngày này chủ yếu là dịp làm bánh trôi, bánh chay cúng tổ tiên.

Tết Hàn Thực có nguồn gốc từ đâu?

Tích phổ biến nhất là chuyện Giới Tử Thôi thời Xuân Thu ở Trung Hoa. Một số nhà nghiên cứu Việt Nam cho rằng ngày này gắn với lúc chuyển mùa và phong tục bản địa, còn tích Giới Tử Thôi được gắn vào về sau.

Bánh trôi và bánh chay khác nhau thế nào?

Bánh trôi nhỏ, nhân đường, ăn khô rắc vừng; bánh chay to và dẹt hơn, nhân đỗ xanh, ăn với nước đường gừng.

Tết Hàn Thực 2026 là ngày nào, thứ mấy?

Chủ nhật, 19/04/2026 dương lịch (3/3 âm lịch năm Bính Ngọ).

Tết Hàn Thực 2027 là ngày nào, thứ mấy?

Thứ Sáu, 09/04/2027 dương lịch (3/3 âm lịch năm Đinh Mùi).