Lịch Âm Việt EN Dùng bản Web
Bưu thiếp Pháp ngày 1/4 thời Belle Époque, hai thiếu nữ cầm giỏ hoa và cá, dấu bưu điện năm 1905

Ngày Cá tháng Tư là ngày gì?

Ngày 1/4 dương lịch là ngày Cá tháng Tư (April Fools' Day), khi mọi người bày những trò đùa, tin giả vô hại để trêu nhau cho vui.

Ngày 1/4 dương lịch Không phải ngày nghỉ
Ảnh: Bưu thiếp 'cá tháng Tư' ở Pháp, năm 1905: Jean-Pierre Dalbéra · CC BY 2.0

Không phải ngày nghỉ. Đây không phải ngày lễ được nghỉ theo Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, nên người lao động vẫn đi làm, học sinh vẫn đi học bình thường.

Nguồn gốc: nhiều giả thuyết, chưa có lời giải

Đến nay chưa ai xác định được chắc chắn ngày Cá tháng Tư bắt đầu từ đâu. Giả thuyết được nhắc nhiều nhất liên quan đến nước Pháp thế kỷ XVI: khi năm mới được chuyển sang ngày 1/1 (gắn với việc dùng lịch Gregory từ năm 1582), những người chậm nắm tin vẫn mừng năm mới vào mùa xuân và trở thành đối tượng bị trêu chọc.

Một số giả thuyết khác truy về lễ hội Hilaria của người La Mã cổ vào cuối tháng 3, với tục hóa trang và giễu nhại; hoặc cho rằng thời tiết thất thường quanh điểm xuân phân giống như thiên nhiên đang "trêu" con người. Cũng có ý kiến nhắc đến một đoạn trong The Canterbury Tales của Chaucer. Tất cả đều là giả thuyết.

Vì sao gọi là "cá"?

Ở Pháp, người bị lừa được gọi là "poisson d'avril" (cá tháng Tư), ví như con cá non dễ mắc câu. Trẻ em Pháp, Ý, Bỉ có trò lén dán một con cá bằng giấy lên lưng người khác. Tên gọi tiếng Việt "Cá tháng Tư" dịch theo cách gọi này, còn tiếng Anh gọi là April Fools' Day (ngày của kẻ khờ tháng Tư).

Phong tục lan rộng ở Anh vào thế kỷ XVIII. Ở Scotland có trò "săn chim cu" (hunting the gowk), sai người khác đi làm những việc vô ích.

Con cá sô-cô-la đen gói trong túi nhựa thắt nơ đỏ, món quà 'poisson d'avril' ở Pháp
Cá sô-cô-la 'poisson d'avril' của Pháp · Ảnh: Grey Geezer, CC BY-SA 3.0

Những trò đùa nổi tiếng

Năm 1957, đài BBC phát phóng sự giả về mùa "thu hoạch mì spaghetti trên cây" ở Thụy Sĩ, khiến nhiều khán giả tin là thật. Năm 1983, một tờ báo ở Michigan (Mỹ) đăng cảnh báo về chất "dihydro oxide", thực ra chỉ là nước.

Ở Anh, Úc, Canada, New Zealand có quy ước trò đùa nên dừng trước giữa trưa; ở Mỹ, Pháp, Ireland thì có thể kéo dài cả ngày.

Một chiếc ô tô bị quấn kín bằng màng bọc thực phẩm trong bãi đỗ xe, kiểu trò đùa ngày Cá tháng Tư
Ô tô bị quấn màng bọc, trò đùa ngày 1/4 · Ảnh: dave_7 from Lethbridge, Canada, CC BY 2.0

Cá tháng Tư ở Việt Nam

Ở Việt Nam, Cá tháng Tư phổ biến trong giới trẻ, học sinh, sinh viên và trên mạng xã hội, với những lời "tỏ tình", tin nhắn hay bài đăng đùa vui. Nhiều nhãn hàng cũng tung quảng cáo đùa vào ngày này.

Tinh thần của ngày này là đùa vô hại. Không nên đùa những chuyện có thể gây hoảng sợ, tổn thương hay thiệt hại, như tin giả về tai nạn, bệnh tật, thiên tai hoặc tin giả mạo cơ quan chức năng.

Hình ảnh Ngày Cá tháng Tư

Nguồn tham khảo

  1. April Fools' Day · HISTORY (A&E Networks)
  2. Ngày Cá tháng Tư · Wikipedia tiếng Việt
Nguồn ảnh (5 ảnh, Wikimedia Commons)
Miễn phí

Không bỏ lỡ ngày lễ nào: tải Lịch Âm Việt

  • Lịch âm dương, ngày tốt xấu, giờ hoàng đạo mỗi ngày
  • Nhắc ngày giỗ, rằm, mùng 1, sinh nhật âm lịch hằng năm
  • Thẻ giá vàng, tỷ giá ngay cạnh lịch (gói Premium)
  • Android, iPhone, Mac, Windows, Linux và web
Mã QR tải Lịch Âm Việt

Câu hỏi thường gặp

Cá tháng Tư bắt nguồn từ đâu?

Chưa có câu trả lời chắc chắn. Giả thuyết phổ biến nhất gắn với việc nước Pháp chuyển ngày năm mới sang 1/1 vào thế kỷ XVI; các giả thuyết khác nhắc đến lễ Hilaria của La Mã cổ.

Vì sao ngày 1/4 gọi là Cá tháng Tư?

Vì ở Pháp, người bị lừa được gọi là "poisson d'avril", tức cá tháng Tư, và trẻ em hay dán cá giấy lên lưng người khác để trêu.

Ngày 1/4 có được nghỉ không?

Không. Cá tháng Tư không phải ngày lễ chính thức ở Việt Nam.

Cá tháng Tư có được nói dối cả ngày không?

Tùy nơi: ở Anh, Úc, Canada, New Zealand người ta quen dừng đùa trước giữa trưa, còn ở Mỹ, Pháp, Ireland có thể đùa cả ngày. Ở Việt Nam không có quy ước riêng.

Trò đùa Cá tháng Tư nổi tiếng nhất là gì?

Một trong những trò nổi tiếng nhất là phóng sự "cây mì spaghetti" ở Thụy Sĩ do BBC phát năm 1957.

Ngày Cá tháng Tư 2026 là ngày nào, thứ mấy?

Thứ Tư, 01/04/2026 dương lịch (14/2 âm lịch năm Bính Ngọ).

Ngày Cá tháng Tư 2027 là ngày nào, thứ mấy?

Thứ Năm, 01/04/2027 dương lịch (25/2 âm lịch năm Đinh Mùi).