Nguồn gốc ngày Valentine
Tên gọi Valentine đến từ Thánh Valentine. Theo các ghi chép, có ít nhất hai vị tử đạo cùng tên sống vào thế kỷ III, một ở Rôma và một ở Terni (Ý), và chuyện đời của họ đã bị trộn lẫn với nhau từ rất sớm. Cuối thế kỷ V, Giáo hoàng Gelasius I đưa ngày 14/2 vào lịch Giáo hội làm ngày kính Thánh Valentine; đến năm 1969, ngày này được rút khỏi lịch chung của Giáo hội Rôma.
Một số người cho rằng Valentine có liên hệ với Lupercalia, lễ hội cầu sinh sôi của người La Mã cổ vào giữa tháng 2. Tuy vậy, giới sử học vẫn còn nghi ngờ mối liên hệ này.
Ghi chép sớm nhất gắn ngày Thánh Valentine với tình yêu đôi lứa là bài thơ Parlement of Foules của nhà thơ Anh Geoffrey Chaucer, viết vào khoảng thập niên 1380, kể chuyện các loài chim chọn bạn đời vào ngày này. Nhiều học giả cho rằng chính Chaucer và các nhà thơ cùng thời đã góp phần biến ngày lễ thánh thành ngày của tình nhân.
Truyền thuyết về Thánh Valentine
Câu chuyện được kể nhiều nhất là một truyền thuyết: hoàng đế La Mã Claudius II cấm thanh niên kết hôn để họ tòng quân, nhưng linh mục Valentine vẫn bí mật làm phép cưới cho các đôi trẻ và bị xử tử. Tương truyền trước khi chết, ông gửi cho con gái viên cai ngục một lá thư ký tên "Valentine của em".
Các câu chuyện này không có bằng chứng lịch sử chắc chắn, nhưng đã góp phần tạo nên hình ảnh lãng mạn của ngày 14/2.
Từ thư tình đến thiệp và sô-cô-la
Bức thư Valentine cổ nhất còn giữ được là bài thơ Charles, Công tước xứ Orléans, viết cho vợ năm 1415 khi đang bị giam ở Tháp Luân Đôn. Thiệp Valentine trở nên phổ biến ở Anh trong thế kỷ XIX; ở Mỹ, từ thập niên 1840, bà Esther A. Howland bắt đầu bán thiệp Valentine sản xuất hàng loạt.
Ở Nhật Bản, phụ nữ có thói quen tặng sô-cô-la cho nam giới vào ngày 14/2, kể cả sô-cô-la "xã giao" cho đồng nghiệp, rồi nam giới đáp lễ vào ngày 14/3 (Valentine Trắng).
Valentine ở Việt Nam
Lễ Tình nhân du nhập vào Việt Nam khá gần đây và phổ biến nhất ở giới trẻ thành thị. Khác với Nhật Bản, ở Việt Nam thường là nam giới tặng sô-cô-la, hoa hoặc quà cho bạn gái.
Người Việt vốn có ngày gắn với chuyện tình yêu riêng là lễ Thất tịch (mùng 7 tháng 7 âm lịch), gắn với truyền thuyết Ngưu Lang Chức Nữ, nên đôi khi được gọi vui là "Valentine Việt Nam".