Nguồn gốc: cuộc đấu tranh đòi ngày làm 8 giờ
Cuối thế kỷ 19, công nhân ở nhiều nước phải làm việc rất nhiều giờ mỗi ngày. Ngày 1/5/1886, hưởng ứng lời kêu gọi của tổ chức công đoàn Mỹ, hàng trăm nghìn công nhân ở Chicago (Mỹ) tổng bãi công, mít tinh, đòi ngày làm việc 8 giờ với khẩu hiệu "8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi".
Vài ngày sau, cuộc đấu tranh bị đàn áp đẫm máu, nhưng làn sóng ủng hộ lan sang nhiều nước châu Âu, buộc nhiều chính phủ phải tính đến luật về ngày làm 8 giờ.
Trở thành ngày của người lao động toàn thế giới
Ngày 14/7/1889, Đại hội thành lập Quốc tế thứ hai họp tại Paris thông qua nghị quyết lấy ngày 1/5 hằng năm làm ngày đoàn kết và đấu tranh chung của giai cấp công nhân các nước. Từ đó, 1/5 trở thành Ngày Quốc tế Lao động.
Ngày 1/5 ở Việt Nam
Ngay từ năm 1925, công nhân ở Chợ Lớn, Dĩ An, Đà Nẵng đã có những cuộc biểu tình nhân ngày 1/5. Ngày 1/5/1930, ngay sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, công nhân và nông dân nhiều nơi mít tinh, biểu tình, mở đầu cao trào cách mạng 1930–1931.
Sau khi giành độc lập, ngày 18/2/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 22c, đưa ngày 1/5 vào danh sách ngày lễ chính thức; ngày 29/4/1946, Sắc lệnh 56 cho người lao động được nghỉ hưởng lương ngày 1/5. Ngày 1/5/1946, khoảng 20 vạn người dự mít tinh tại Hà Nội, lần đầu tiên Ngày Quốc tế Lao động được kỷ niệm công khai trong nước Việt Nam độc lập.
Ý nghĩa và hoạt động ngày nay
Ngày 1/5 tôn vinh người lao động và nhắc lại những quyền lợi đã phải đấu tranh mới có, như giới hạn giờ làm và quyền được nghỉ ngơi. Ở Việt Nam, đây là dịp tổ chức công đoàn các cấp tổ chức các hoạt động chăm lo việc làm, đời sống và an toàn cho người lao động.
Vì đi liền với ngày 30/4, người lao động có ít nhất 2 ngày nghỉ liên tiếp; nhiều gia đình dùng dịp này để về quê hoặc đi du lịch.