Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975
Sau Hiệp định Paris ký ngày 27/1/1973, Bộ Chính trị từng bước xây dựng kế hoạch giải phóng miền Nam. Đầu năm 1975, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân mở màn bằng Chiến dịch Tây Nguyên (4–24/3/1975), tiếp theo là Chiến dịch Huế – Đà Nẵng (5–29/3/1975).
Ngày 14/4/1975, Bộ Chính trị đồng ý đặt tên chiến dịch giải phóng Sài Gòn – Gia Định là Chiến dịch Hồ Chí Minh. Bộ Tư lệnh chiến dịch do đồng chí Văn Tiến Dũng làm Tư lệnh, đồng chí Phạm Hùng làm Chính ủy.
Diễn biến ngày 30/4/1975
Chiều 26/4/1975, các cánh quân nổ súng mở màn Chiến dịch Hồ Chí Minh. Đến ngày 28/4, các mũi tiến công từ năm hướng đồng loạt tiến về Sài Gòn.
Sáng 30/4/1975, quân giải phóng tiến vào nội đô. Khoảng 10 giờ 45, lực lượng ta đánh chiếm Dinh Độc Lập; Tổng thống chính quyền Sài Gòn Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Lúc 11 giờ 30, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, đánh dấu chiến dịch toàn thắng.
Ý nghĩa
Thắng lợi ngày 30/4/1975 kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước sau 21 năm chiến đấu, hoàn thành giải phóng miền Nam và mở ra thời kỳ cả nước thống nhất, cùng đi lên xây dựng đất nước.
Chiến dịch Hồ Chí Minh được đánh giá là trận quyết chiến chiến lược cuối cùng và là đỉnh cao của cuộc kháng chiến. Bài học "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" thường được nhắc lại mỗi dịp kỷ niệm.
Kỷ niệm 30/4 ngày nay
Vào dịp này, cả nước treo cờ, các địa phương tổ chức lễ kỷ niệm, viếng nghĩa trang liệt sĩ và các hoạt động văn hóa. Vào các dịp kỷ niệm lớn, TP. Hồ Chí Minh có thể tổ chức lễ diễu binh, diễu hành.
Vì 30/4 đi liền với ngày Quốc tế Lao động 1/5, người lao động có ít nhất 2 ngày nghỉ liên tiếp; đây là một trong những dịp cao điểm du lịch trong năm.