Nguồn gốc ngày Quốc khánh
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 giành chính quyền trên cả nước. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn Độc lập trước đông đảo nhân dân, tuyên bố với quốc dân và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Cùng ngày, nhiều nơi khác như Huế, Sài Gòn cũng tổ chức mít tinh lớn. Tại lễ ở Ba Đình, bài "Tiến quân ca" được cử lên.
Tên gọi của ngày lễ thay đổi qua thời gian. Sắc lệnh 22C NV/CC ngày 18/2/1946 gọi ngày 2/9 là ngày "Việt Nam độc lập"; phải đến năm 1954, ngày 2/9 mới lần đầu được chính thức gọi là Quốc khánh.
Tuyên ngôn Độc lập nói gì?
Phần mở đầu của Tuyên ngôn dẫn lại tư tưởng về quyền con người trong Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ năm 1776 và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Pháp năm 1791, rồi mở rộng thành quyền của các dân tộc: mọi dân tộc đều sinh ra bình đẳng, đều có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.
Văn kiện kết thúc bằng lời khẳng định nước Việt Nam có quyền hưởng tự do, độc lập và trên thực tế đã trở thành một nước tự do, độc lập.
Ý nghĩa
Ngày 2/9/1945 được xem là mốc son trong lịch sử dựng nước và giữ nước. Tuyên ngôn Độc lập là văn kiện chính trị, pháp lý đầu tiên khẳng định chủ quyền của nhà nước mới, chấm dứt chế độ thực dân và phong kiến trên đất nước ta.
Ngày 2/9 cũng là ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời (năm 1969), vì vậy dịp Quốc khánh còn là dịp tưởng nhớ Người.
Ngày Quốc khánh được tổ chức thế nào?
Dịp 2/9, đường phố, cơ quan và nhiều gia đình treo cờ đỏ sao vàng. Các địa phương tổ chức lễ kỷ niệm, lễ chào cờ, chương trình văn nghệ và bắn pháo hoa; vào những năm chẵn có thể có diễu binh, diễu hành.
Quảng trường Ba Đình và Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh là nơi nhiều người tìm đến trong những ngày này. Với người đi làm, đây là một trong những kỳ nghỉ dài trong năm nên nhiều gia đình tranh thủ về quê hoặc đi du lịch.