Lịch Âm Việt EN Dùng bản Web
Thuyền treo đèn lồng trên sông Thu Bồn trong đêm hội đèn lồng Hội An

Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu) là ngày gì?

Rằm tháng Giêng là ngày 15 tháng 1 âm lịch, còn gọi là Tết Nguyên Tiêu hay Tết Thượng Nguyên – đêm trăng tròn đầu tiên của năm mới. Đây là dịp đi lễ chùa, cúng gia tiên và cũng là Ngày Thơ Việt Nam.

Ngày 15 tháng Giêng âm lịch Không phải ngày nghỉ
Ảnh: Đêm hội đèn lồng trên sông Thu Bồn, Hội An: lumoplank · CC0
96ngày Còn bao lâu nữa?Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu) 2027: Thứ Bảy, 20/02/2027Xem đếm ngược từng giây

Không phải ngày nghỉ. Rằm tháng Giêng không nằm trong danh sách ngày nghỉ lễ hưởng lương tại Điều 112 Bộ luật Lao động 2019.

Tên gọi: Nguyên Tiêu, Thượng Nguyên

"Nguyên tiêu" nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm. Theo cách chia cũ, một năm có ba ngày rằm lớn gọi là Tam nguyên: rằm tháng Giêng là Thượng nguyên, rằm tháng Bảy là Trung nguyên và rằm tháng Mười là Hạ nguyên.

Báo Giác Ngộ cho biết ngày này còn được gọi là Tết Trạng nguyên, gắn với tục xưa nhà vua mở tiệc trong vườn ngự, mời các vị đỗ đạt thưởng trăng, ngắm hoa, làm thơ.

Lịch sử và ý nghĩa tâm linh

Theo Báo Điện tử Chính phủ, từ thời Lý, các làng mở hội ca hát, đua thuyền dịp rằm tháng Giêng; thời Trần, triều đình có lễ "triều đăng" quanh cây đèn Quảng chiếu, kèm đốt pháo hoa, múa rối.

Với Phật giáo, ngày mùng 1 và rằm hằng tháng là ngày lễ Phật, và rằm tháng Giêng – ngày rằm đầu năm – được coi trọng hơn cả. Dân gian có câu "lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng", có nơi nói "cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng".

Những lư hương nghi ngút khói nhang trong chùa Bà Thiên Hậu, TP.HCM
Khói nhang ở chùa Bà Thiên Hậu, TP.HCM · Ảnh: frank mckenna frankiefoto, CC0

Phong tục ngày rằm tháng Giêng

Nhiều người lên chùa lễ Phật, cầu an đầu năm; các chùa lớn có lễ cầu an, thắp đèn. Ở nhà, các gia đình làm mâm cúng gia tiên, có nhà cúng thêm Thổ Địa, Thần Tài.

Gia đình theo đạo Phật thường cúng và ăn chay với xôi, chè, đậu phụ, rau quả. Ở miền Trung, nhiều nhà không theo đạo Phật vẫn cúng xôi, chè kèm các món mặn. Mâm cúng chay hay mặn là tùy phong tục từng nhà.

Phật tử dự lễ cầu an Rằm tháng Giêng năm 2016 tại chùa Đức Hậu
Lễ cầu an Rằm tháng Giêng 2016, chùa Đức Hậu · Ảnh: Moc84, CC BY-SA 4.0

Ngày Thơ Việt Nam

Rằm tháng Giêng hằng năm cũng là Ngày Thơ Việt Nam, với hoạt động chính tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội) và các đêm thơ, hội thơ ở nhiều địa phương.

Ngày Thơ được khơi nguồn từ bài thơ "Nguyên tiêu" (Rằm tháng Giêng) mà Chủ tịch Hồ Chí Minh viết ở chiến khu Việt Bắc năm 1948, với hình ảnh trăng xuân trên sông nước.

Hình ảnh Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu)

Nguồn tham khảo

  1. Mùa xuân và Tết Nguyên tiêu · Báo Điện tử Chính phủ
  2. Đầu năm nói chuyện về ngày "Rằm tháng giêng" · Báo Giác Ngộ
  3. Ngày thơ Việt Nam 2026: Gọi tên đoàn kết và lòng nhân ái · Báo Nhân Dân
Nguồn ảnh (6 ảnh, Wikimedia Commons)
Miễn phí

Không bỏ lỡ ngày lễ nào: tải Lịch Âm Việt

  • Lịch âm dương, ngày tốt xấu, giờ hoàng đạo mỗi ngày
  • Nhắc ngày giỗ, rằm, mùng 1, sinh nhật âm lịch hằng năm
  • Thẻ giá vàng, tỷ giá ngay cạnh lịch (gói Premium)
  • Android, iPhone, Mac, Windows, Linux và web
Mã QR tải Lịch Âm Việt

Câu hỏi thường gặp

Rằm tháng Giêng là ngày mấy âm lịch?

Là ngày 15 tháng 1 (tháng Giêng) âm lịch, ngày trăng tròn đầu tiên của năm âm lịch.

Tết Nguyên Tiêu và Tết Thượng Nguyên có phải là một?

Đúng. Cả hai đều chỉ rằm tháng Giêng. "Thượng nguyên" là cách gọi theo hệ Tam nguyên (Thượng – Trung – Hạ nguyên), còn "Nguyên tiêu" nghĩa là đêm rằm đầu năm.

Rằm tháng Giêng cúng chay hay cúng mặn?

Cả hai đều phổ biến. Mâm cúng Phật là đồ chay; mâm cúng gia tiên có thể chay hoặc mặn tùy phong tục từng gia đình, từng vùng.

Ngày Thơ Việt Nam tổ chức vào ngày nào?

Vào rằm tháng Giêng hằng năm, lấy cảm hứng từ bài thơ "Nguyên tiêu" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hoạt động chính diễn ra tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám và nhiều địa phương trên cả nước.

Rằm tháng Giêng có được nghỉ không?

Không. Đây không phải ngày nghỉ lễ theo Bộ luật Lao động.

Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu) 2026 là ngày nào, thứ mấy?

Thứ Ba, 03/03/2026 dương lịch (15/1 âm lịch năm Bính Ngọ).

Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu) 2027 là ngày nào, thứ mấy?

Thứ Bảy, 20/02/2027 dương lịch (15/1 âm lịch năm Đinh Mùi).